Hrvatska gradi jadransku energetsku platformu: LNG, skladištenje i vodonik kao odgovor na rastuću potražnju

Hrvatska gradi višeslojnu energetsku poziciju koja povezuje ulogu gasne ulazne tačke, razvoj vodonične infrastrukture i širenje kapaciteta za upravljanje električnom energijom. Planovi dolaze u trenutku kada obnovljivi izvori sve više pokrivaju potrošnju, ali istovremeno pojačavaju oscilacije u sistemu, što povećava vrijednost fleksibilnosti poput skladištenja.

Proširenje LNG-a i jačanje gasovodne mreže

Proširenje LNG terminala na Krku predviđa povećanje kapaciteta sa 2,9 milijardi na 6,1 milijardu kubnih metara godišnje. U isto vrijeme planirana je izgradnja novih kapaciteta gasovodne infrastrukture: završetak gasovoda Zabok–Lučko i povezana ulaganja trebali bi podići transportni kapacitet prema Mađarskoj na 3,5 milijardi kubnih metara godišnje, a prema Sloveniji na 1,5 milijardi kubnih metara.

Ukupno ulaganje u paket infrastrukture kojim Hrvatska jača svoju ulogu za Mađarsku, Sloveniju i Bosnu i Hercegovinu iznosi približno 530 miliona evra.

Prekogranična vodonična dolina

Pored gasa, Hrvatska priprema prekograničnu vodoničnu mrežu. Inženjerska kompanija Monter Strojarske Montaže i specijalista za gasovode CRC Evans planiraju da učestvuju u izgradnji više od 200 kilometara infrastrukture koja bi povezala Hrvatsku, Sloveniju i italijanski region Friuli-Venezia Giulia kroz Severnojadransku vodoničnu dolinu.

Skladištenje energije dobija komercijalni smisao

Elektroenergetski sistem se mijenja pod uticajem rasta obnovljivih izvora. Tokom prvog tromesečja 2026. godine obnovljivi izvori obezbijedili su više od 62% raspoložive električne energije, uz podršku povoljne hidrološke situacije i rasta solarne proizvodnje. Hrvatska je privremeno ponovo postala neto izvoznik električne energije, dok je potrošnja porasla na 5.096 GWh, odnosno za gotovo 2% međugodišnje.

Ipak, letnja potražnja pokazuje drugu stranu tranzicije: maksimalna potrošnja tokom toplotnih talasa porasla je za gotovo 20%. Iako je sistem ostao stabilan, takav profil potrošnje dodatno jača komercijalnu opravdanost ulaganja u skladištenje energije.

Modeli podsticaja za stacionarne baterije

Operator tržišta HROTE i EBRD razvijaju modele podsticaja za stacionarne baterijske sisteme. Ideja regulatornog okvira je da baterije mogu kombinovati više usluga—balansiranje sistema, veleprodajnu arbitražu i upravljanje zagušenjima u mreži—uz zaštitu od pada otkupne cijene obnovljive energije. Time se ciljano smanjuje rizik oslanjanja na samo jedan izvor prihoda.

Industrijski zamah: Rimac Technology širi proizvodnju baterija

Istovremeno se industrijska baza Hrvatske jača kroz proizvodne kapacitete u sektoru baterija. Rimac Technology započela je serijsku proizvodnju visokonaponskih baterijskih sistema za BMW u svom kampusu u Kerestincu. Dvije automatizovane proizvodne linije sa 49 robota mogu godišnje proizvesti do 300.000 modula ili 48.000 kompletnih baterijskih sistema.

Program se očekuje da otvori 150 novih radnih mjesta, čime Rimac dodatno učvršćuje svoju poziciju u globalnom lancu snabdevanja automobilske industrije kao dobavljač prve kategorije (Tier 1).

Kombinacija infrastrukturnih projekata za gas i vodonik, te naprednijeg upravljanja električnom energijom kroz skladištenje predstavlja odgovor Hrvatske na rastuću potražnju i promjenjivost koju donosi veća penetracija obnovljivih izvora—s ciljem da se obezbijedi stabilnost sistema uz jaču ekonomsku osnovu za nova ulaganja.