Orban: Mađarska bi mogla smanjiti isporuke gasa Ukrajini zbog zastoja na naftovodu Druzhba

Najnoviji spor oko energetskih tokova u regionu dobio je dodatnu dimenziju pretnjom da će se prirodne gasne isporuke Ukrajini koristiti kao poluga. Premijer Viktor Orban poručio je da Mađarska razmatra početak smanjenja isporuka Ukrajini ako ruska sirova nafta ne nastavi protok kroz Druzhba pipeline, čime se tenzije preliju i van tehničkog pitanja transporta.

Upozorenje dolazi nakon gotovo dva meseca poremećaja u isporukama nafte ka Mađarskoj i Slovačkoj. Prema navodima iz izvora, do zastoja je došlo nakon prijavljenih napada dronovima na infrastrukturu duž deonice cevovoda koja prolazi preko teritorije Ukrajine.

Ko tvrdi šta o popravkama i odgovornosti

Ukrajinski zvaničnici tvrde da su ponovljeni udari otežali napore oko sanacije i ugrozili tehničke ekipe angažovane na infrastrukturi. S druge strane, Budimpešta i Bratislava optužuju Kijev da namerno usporava proces vraćanja sistema u funkciju, pa spor dobija karakter političko-tehničkog konflikta sa jasnim posledicama po snabdevanje.

Orban je situaciju opisao kao vid političkog pritiska, ističući argument da Mađarska ne treba da nastavlja podršku energetskim potrebama Ukrajine dok su mađarske količine nafte blokirane. U tom kontekstu, najavljeno je i preusmeravanje tokova gasa.

Pomeranje gasnih tokova ka skladištima

Premijer je naveo da će Mađarska, sve dok tranzit nafte ne bude obnovljen, gas koji se trenutno izvozi u pravcu Ukrajine preusmeriti u svoj vlastiti sistem skladištenja. Takav potez predstavlja pokušaj upravljanja rizikom snabdevanja dok traje spor oko transporta sirove nafte.

Orban je diskupciju okarakterisao kao prinudno ponašanje i ukazao da je Budimpešta spremna da koristi energetske resurse kao instrument pregovaračke moći u ovom sukobu.

Značaj za ukrajinske gasne tokove i širi EU kontekst

Mađarska ima važnu ulogu u ukrajinskim uvoznim tokovima gasa. Prema podacima koje prenosi izvor, gotovo polovina gasnih uvoza Ukrajine prošle godine dolazila je preko Mađarske, s tim što se taj udeli ove godine donekle smanjivao. Zato svaka promena režima isporuka može imati neposredan efekat na bilans snabdevanja.

Spor se istovremeno reflektovao i kroz EU političku dinamiku. Orban je ranije blokirao veliki finansijski paket za Ukrajinu i signalizirao dalju otpornost prema merama dodatne podrške.

Raniji koraci Budimpešte: od zabrana do bezbednosti

Izvor navodi da je Mađarska tokom prethodnih meseci preduzimala više restriktivnih poteza: uključujući obustavu dostava dizela Ukrajini i protivljenje novim EU sankcijama Rusiji. Paralelno s tim, mađarske vlasti pojačale su bezbednosne mere oko domaće energetske infrastrukture.

Završni deo priče odnosi se i na optužbe bez dokaza: prema navodima iz izvora, mađarski zvaničnici optužili su Ukrajinu za planiranje sabotaže, ali nisu izneli dokaze.

Status Druzhbe kao strateškog rute

Druzhba pipeline ostaje ključna ruta jer su Mađarska i Slovačka među retkim državama članicama EU koje još imaju dozvolu za uvoz ruskog ulja kroz privremene izuzeća uvedena nakon sankcija 2022. godine. Upravo zbog tog posebnog statusa, Druzhba pipeline ima strateški značaj za obe zemlje — a produženje zastoja dodatno pojačava pritisak kako na energetsko planiranje tako i na političke odnose unutar Evrope.