HE Višegrad: pad u maju, ali kumulativna proizvodnja i dalje nadmašuje prošlu godinu

Hidroelektrana Višegrad je u maju zabeležila nagli pad proizvodnje, ali je ukupni učinak u prvih pet meseci i dalje jači nego u istom periodu prošle godine. Za investitore i operatere elektroenergetskog sistema to je važan signal: prednost upravljive hidroproizvodnje može brzo da se smanji kada se promene hidrološki uslovi.

Majski rezultat: niži obim, ali bolji međugodišnji učinak

Prema saopštenju kompanije Hidroelektrane na Drini, zavisnog društva Elektroprivrede Republike Srpske, HE Višegrad je u maju 2026. proizvela 72,73 GWh električne energije. To predstavlja oštar pad u odnosu na april, kada je proizvodnja iznosila 110,36 GWh.

U međugodišnjem poređenju, maj 2025. završio se proizvodnjom od 59,11 GWh. U tom smislu, uprkos padu prema aprilu, proizvodnja u maju 2026. bila je viša za približno 23% u odnosu na isti mesec prethodne godine.

Zašto pad nije nužno znak slabijih performansi

Pad mesečne proizvodnje deluje kao posledica promene hidroloških uslova nakon snažnog aprila, a ne kao pogoršanje osnovnih operativnih performansi elektrane. Proizvodnja hidroelektrana u slivu Drine može značajno da varira iz meseca u mesec zbog dotoka, načina upravljanja akumulacijom i potreba sistema nizvodno.

Kumulativa: većina godišnjeg učinka pre ulaska u drugu polovinu godine

Kumulativna proizvodnja HE Višegrad dostigla je 583,49 GWh u prvih pet meseci 2026. godine. Taj nivo već odgovara gotovo 75% ukupne godišnje proizvodnje elektrane od 781,8 GWh zabeležene tokom 2025. godine i skoro 80% od 733 GWh proizvedenih u 2024. godini.

S obzirom na majsku dinamiku, elektrana verovatno neće moći da nastavi tempo koji je ranije tokom 2026. godine bio posebno snažan. Ipak, kumulativa znači da je Višegrad već dostigao oko 58% svog dugoročnog godišnjeg proseka pre ulaska u drugu polovinu godine.

Uloga u bilansu: upravljiva energija uz rast uticaja solarne proizvodnje

HE Višegrad puštena je u rad 1989. godine i sastoji se od tri agregata snage po 105 MW (ukupno instalirane snage 315 MW). Dugoročni prosečni godišnji nivo proizvodnje iznosi približno 1.010 GWh, dok je rekordna proizvodnja ostvarena 2010. godine i iznosila je 1.283,05 GWh.

Elektrana ima važnu funkciju u elektroenergetskom bilansu Republike Srpske i Bosne i Hercegovine jer hidroelektrane obezbeđuju proizvodnju kojom se može upravljati i time smanjuju izloženost dostupnosti uglja i potrebi za uvozom električne energije. Njena komercijalna vrednost raste i sa povećanjem udela solarne energije: veće razlike između cena tokom podneva i večernjih sati otvaraju prostor da se proizvodnja pomera ka skupljim satima—pod uslovom da to dozvoljavaju ograničenja upravljanja vodnim resursima i zaštite životne sredine.

Šta ostaje ključno do kraja godine

Snažna kumulativna proizvodnja pruža Elektroprivredi Republike Srpske korisnu rezervu za nastavak godine, ali konačan godišnji rezultat zavisiće od hidroloških uslova tokom leta i jeseni. Pad proizvodnje u maju pokazuje koliko brzo ta prednost može da se smanji kada dotoci oslabe.